Met de realisatie van de Vinex-wijken leek er geen ruimte meer te zijn voor grootschalige gebiedsontwikkelingen in Nederland. Maar het hoofdstuk ‘Grootschalige uitleg’ in Stand van de Stedenbouw van de BNSP laat zien dat het tegendeel waar is. Tussen bijna 250 toonaangevende plannen staat ook Hoef en Haag, één van de zeven projecten van SVP in het boek.
Hoef en Haag bij Vianen laat zien dat grootschalige uitleg ook op een hele andere manier ingevuld kan worden dan de Vinex-wijken uit het verleden. In Vianen is gekozen voor een nieuw, zelfstandig dorp, geïnspireerd op de dorpen uit het rivierenlandschap. Met circa 1.800 woningen wordt in de grote behoefte aan dorps en landelijk wonen in de regio Utrecht voorzien. De ontwikkeling van het dorp stond niet op zichzelf. Vianen heeft geïnvesteerd in inbreiden en uitbreiden. De groei van het aantal inwoners zorgde ervoor dat ook de historische binnenstad van Vianen weer bloeit en floreert. Het dorp Hoef en Haag heeft een eigen identiteit, een sterke sociale structuur en bijbehorende voorzieningen. Zo is inmiddels een hechte gemeenschap ontstaan. Het is bijna of het dorp er altijd al was.
In dit eeuwenoude rivierengebied waren water en bodem vanzelfsprekend leidend bij het maken van ontwerpkeuzes. De kenmerkende ‘Meander’ is een knipoog naar de oude rivierbochten en vormt een belangrijke identiteitsdrager van het plan. Binnen deze sterke groen-blauwe structuur ligt het compacte dorpshart hoog en droog. Tegelijkertijd maakt de Meander deel uit van een flexibel watersysteem met variabele peilen. Waterveiligheid, klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit zijn zo in één gebaar samengebracht.
Langs de oevers is veel ruimte voor biodiversiteit, recreatie en ontmoeting. Hier wordt geschaatst in de winter en gewandeld en gespeeld langs het water in de zomer. Zo zorgden we ervoor dat klimaatadaptatie niet alleen een technische laag is, maar integraal onderdeel is van de identiteit en het leven van het dorp.
Het masterplan biedt volop plekken voor ontmoeting: in voorzieningen aan de Brink maar ook op tal van plekjes in de openbare ruimte. Door een grote diversiteit aan woningtypen is een brede doelgroep aangetrokken. Daardoor wonen jong en oud hier samen, dus niet een wijk alleen voor gezinnen, maar ook de opa’s en oma’s zijn verhuisd. En dankzij bewonersinitiatieven is een actieve dorpsvereniging ontstaan. Dat is voor ons het bewijs dat het ruimtelijk concept ook echt sociaal werkt.
Wil je meer weten over Hoef en Haag? Bekijk de projectpagina
Opdrachtgevers: AM Gebiedsontwikkeling, BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling en Gemeente Vijfheerenlanden
In samenwerking met Adviesbureau Haver Droeze