Woonzorglandgoed De Trappenberg laat zien hoe een zorginstituut kan transformeren tot een woonomgeving waarin architectuur, landschap en zorg vanzelfsprekend samenkomen. Op de historische locatie van het voormalige sanatorium in Huizen ontwikkelde SVP in opdracht van Waterland Real Estate en Amvest het integrale masterplan voor het terrein en het architectonisch ontwerp voor de nieuwe woningen. Er werd nauw samengewerkt met TenBrasWestinga, Adviesbureau Haver Droeze en B+O Architecten.
Waar het terrein jarenlang werd gekenmerkt door institutionele bebouwing, is nu een woonzorglandgoed gerealiseerd waarin zelfstandig wonen en vitaal ouder worden centraal staan. Bewoners wonen midden in het landschap, met voorzieningen en zorg nabij wanneer dat nodig is. De opgave was daarmee niet alleen een ruimtelijke transformatie, maar vooral de omslag van instituut naar thuis. Een omgeving waarin bewoners zich veilig en geborgen voelen, hun eigen plek herkennen en anderen vanzelfsprekend kunnen ontmoeten.
Het voormalige sanatorium vormt het hart van het woonzorglandgoed. Het karakteristieke gebouw is teruggebracht naar zijn oorspronkelijke verschijningsvorm en behoudt daarmee zijn betekenis als herkenningspunt in het collectieve geheugen van Huizen. In en rondom dit gebouw bevinden zich de centrale voorzieningen en ontmoetingsplekken die bewoners, bezoekers en omwonenden met elkaar verbinden.
Het ruimtelijk concept is gebaseerd op twee complementaire kwaliteiten: geborgenheid en vrijheid. Met het verwijderen van een deel van de latere aanbouwen van het hoofdgebouw is meer ruimte voor natuur, zichtlijnen en wandelroutes gecreëerd. De nieuwe bebouwing is georganiseerd in compacte clusters die als gecultiveerde tuinkamers in het landschap liggen. Deze opzet vervangt de versnipperde bebouwing die in de loop van de twintigste eeuw op het terrein ontstond.
In de tuinkamers wonen bewoners rondom een groen binnenhof. Deze collectieve ruimte biedt beschutting en privacy; een plek waar je thuiskomt. De entrees liggen aan het hof en zijn vormgegeven als huiskamers, met zachte, lichte kleuren, hoge plafonds en een moderne kroonluchter als eyecatcher. Er is ruimte voor persoonlijke foto’s en herinneringen van bewoners, die de entree een intiem karakter geven en aanleiding kunnen zijn voor een mooi gesprek.
Bomen, struiken, bloemperken en bankjes maken van de hoven plekken waar bewoners elkaar ontmoeten, een praatje maken of samen koffiedrinken. De auto’s staan verdiept en zoveel mogelijk uit het zicht, met pergola’s erboven. Zo krijgen groen en verblijf de hoofdrol.
Buiten deze tuinkamers opent het landgoed zich naar het landschap van bos en heide. De architectuur is hier ingetogener en straalt rust uit, zodat de gebouwen niet concurreren met het ruige, open landschap. De grote vensters bieden vrij zicht op bos en heide. Zo biedt het woonzorglandgoed zowel de geborgenheid van een gemeenschap als de vrijheid van wonen in het landschap.
Het ontwerp vindt zijn oorsprong in de ogenschijnlijke beperking van het bestemmingsplan met strikte voorschriften voor kapvorm, goot- en nokhoogten. Deze randvoorwaarden zijn ingezet als ontwerpkans. De beschikbare hoogte tussen goot en nok leidde tot een familie van karakteristieke hoge mansardekappen met een sculpturale dakvorm. Het herkenbare silhouet tussen de bomen benadrukt de hoogteverschillen in het terrein en versterkt de ruimtelijke dynamiek.
Alle gebouwen zijn alzijdig ontworpen en delen een gemeenschappelijke architectonische taal van gemêleerde baksteen, donkere kozijnen en robuuste dakpannen. De expressieve kapvormen geven het ensemble samenhang en herkenbaarheid, terwijl de materialisering aansluit bij de kleuren en texturen van het omliggende landschap.
Royale buitenruimten versterken de verbinding tussen de woningen en het landschap. Aan de zijde van de tuinkamers zorgen entrees, loggia’s en beschutte buitenruimten voor een menselijke maat. Zo ontstaat een geleidelijke overgang tussen woning, hof en landschap.
