Het centrum van Son en Breugel is levendig en economisch gezond. Tegelijkertijd is er behoefte aan een duidelijke toekomstvisie als kader voor initiatieven in het centrum en liggen er kansen om het centrum aantrekkelijker, groener en toekomstbestendiger te maken. De drukke Nieuwstraat vormt nog steeds een barrière die het centrum in tweeën splijt. En de bijzondere kwaliteiten van Park Vroonhoven achter de monumentale Sonse toren, met het prachtige landelijke Dommeldal daar direct achter, blijven vanuit het centrum gezien grotendeels verborgen.
In opdracht van de gemeente Son en Breugel ontwikkelden we samen met OKRA een centrumvisie die het centrum sterker verbindt met Park Vroonhoven en het Dommeldal. De visie kwam tot stand in nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Vanuit drie toekomstscenario's ontwikkelden we één breed gedragen toekomstbeeld dat richting geeft aan de verdere ontwikkeling van het centrum. De visie is geen eindplan, maar een inspirerend kader voor toekomstige projecten en initiatieven die stap voor stap kunnen bijdragen aan een aantrekkelijker en toekomstbestendig centrum.
De Nieuwstraat, die het dorp en het centrum doorsnijdt, was tot het begin van deze eeuw een Rijksweg die het doorgaande verkeer tussen Eindhoven en Veghel moest verwerken. In de jaren 50 van de vorige eeuw is veel bebouwing langs de weg gesloopt om deze te kunnen verbreden. Met de aanleg van de A50 in 2006 kwam er eindelijk een eind aan de zware verkeersstroom dwars door het dorp. De weg werd heringericht, maar het brede profiel bleef. En ondanks de nieuwe snelweg blijft de Nieuwstraat een veelgebruikte route voor lokaal doorgaand verkeer, waardoor deze nog steeds een barrière is midden in het centrum. De centrumvisie maakt dankbaar gebruik van de ruimte door de Nieuwstraat te vergroenen, een doorgaande fietsroute richting Eindhoven in te passen en hier een deel van het parkeren te concentreren, zodat elders in het centrum juist meer ruimte ontstaat voor de voetganger en voor vergroening.
De centrumvisie is opgebouwd rond zeven samenhangende ambities:
• een groen en klimaatbestendig centrum
• voetganger en fietser centraal
• de Nieuwstraat verbindt in plaats van verdeelt
• een levendig centrum met ruimte voor horeca en evenementen
• parkeren zoveel mogelijk aan de randen van het centrum
• meer woningen dichtbij de voorzieningen
• een waterstrategie die het centrum voorbereidt op extremer weer
De kern van de visie is het versterken van de relatie tussen het centrum, Park Vroonhoven en het Dommeldal. Het groen uit het Dommeldal wordt via Park Vroonhoven het centrum ingetrokken waardoor een aantrekkelijke wandelroute ontstaat tussen de pleinen, het park en het omliggende landschap. Voor het Park Vroonhoven, dat matig wordt gebruikt en in de loop der jaren wat is verloederd, is een eigen visie gemaakt als integraal onderdeel van de centrumvisie. Daarmee wordt het park beter zichtbaar en toegankelijk en verandert zo van een verborgen plek in een uitnodigende groene schakel tussen dorp en Dommel.
Karakteristiek voor het centrum van Son zijn de drie grote pleinen die veel lucht en ruimte scheppen voor allerlei evenementen in het centrum, van de wekelijkse markt tot de jaarlijkse carnavalstent en kermis. Het behoud van deze grote evenementen middenin het dorp was een breed gekoesterde wens in Son. Tegelijkertijd zijn de pleinen zeer versteend en worden ze de rest van de tijd niet optimaal benut. De centrumvisie geeft ieder plein een eigen identiteit: het Kerkplein wordt het evenementenplein, het Raadhuisplein wordt een groen horecaplein en het kleinere Marktplein is het cultuurhistorische hart het dorp, waar ruimte is voor de weekmarkt. Zo ontstaat een centrum met verschillende plekken van rust, ruis en reuring, waar ruimte is voor groen, maar ook voor ontmoeting en gezelligheid en met ruimte voor grootschalige evenementen.
Door woningen toe te voegen op strategische locaties ontstaat een compacter centrum met een sterker draagvlak voor winkels, horeca en voorzieningen. Daarnaast biedt de visie mogelijkheden om bestaande panden langs de Nieuwstraat en het Raadhuisplein op te toppen met een terugliggende extra bouwlaag. Zo groeit het aantal woningen, terwijl het compacte karakter van het centrum behouden blijft en de levendigheid verder toeneemt.
Tijdens het participatieproces wezen bewoners op de terugkerende wateroverlast in de lager gelegen straten rond het centrum. Dat leidde tot een integrale waterstrategie, waarin regenwater op de hogere delen van het centrum wordt vastgehouden in wadi's en vervolgens vertraagd wordt afgevoerd richting de Dommel en de Groote Beek. Extra groen en waterberging maken het centrum beter bestand tegen piekbuien en helpen tegelijkertijd verdroging en hittestress tegen te gaan.
De centrumvisie biedt een helder toekomstperspectief voor Son en Breugel. Met een uitvoeringsstrategie en concrete ontwikkelrichtingen vormt de visie het kader voor toekomstige projecten, waarbij iedere ontwikkeling bijdraagt aan een aantrekkelijker, groener en levendiger dorpshart.
